Η διατροφή τέκνων αποτελεί θεμέλιο της νομικής προστασίας του παιδιού μετά τη λύση του γάμου ή τη λήξη της συμβίωσης.
Το άρθρο αυτό αναλύει με ακρίβεια τα σημαντικά ερωτήματα:
- Πότε παύει η υποχρέωση διατροφής;
- Τι ισχύει όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα τέκνα;
- Φορολογείται η διατροφή;
- Τι ισχύει για την διατροφή μετά την ενηλικίωση του τέκνου;
- Πώς υπολογίζεται το ποσό της διατροφής;
Νομικό Πλαίσιο και Χρονική Διάρκεια της Διατροφής
Καταρχάς, η υποχρέωση προς διατροφή υφίσταται έως την ενηλικίωση του τέκνου, ήτοι τα 18 έτη. Ωστόσο, προβλέπεται η παράταση αυτής της υποχρέωσης ακόμα και μετά την ενηλικίωσή του, σε περίπτωση που το τέκνο σπουδάζει και εξ αυτού του λόγου δεν δύναται να εργασθεί και παράλληλα δεν διαθέτει προσωπική περιουσία μέσω της οποίας να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της διατροφής του.
Α. Η υποχρέωση προς διατροφή παύει :
– όταν εκλείψουν οι όροι υπό τους οποίους δόθηκε (λ.χ. ενηλικίωση τέκνου)
– αυτοδικαίως με το θάνατο του δικαιούχου ή του υποχρέου
Β. Το ποσό της διατροφής μπορεί να αναπροσαρμοστεί είτε με δικαστική απόφαση είτε με συμφωνία των μερών, σε περίπτωση που μεταβληθούν οι συνθήκες.
Διατροφή για 2 ή περισσότερα τέκνα
Οι γονείς έχουν την υποχρέωση να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες του τέκνου (στέγαση, εκπαίδευση, ιατρική φροντίδα, ψυχαγωγία). Όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα τέκνα, το δικαστήριο θα εξετάσει τις πραγματικές ανάγκες του κάθε τέκνου ξεχωριστά, προκειμένου να υπολογίσει το ποσό της διατροφής για το καθένα.
Φορολογική Μεταχείριση της Διατροφής Τέκνου
Αν το τέκνο είναι ανήλικο, το ποσό διατροφής δεν φορολογείται, ούτε αποτελεί εισόδημα για τον δικαιούχο — είναι αφορολόγητη παροχή.
Αν το τέκνο είναι ενήλικο, μπορεί να θεωρηθεί εισόδημα και να φορολογηθεί — απαιτείται προσοχή και συνεννόηση με φοροτεχνικό.
Ο γονέας που καταβάλλει διατροφή δεν αναγράφει το σχετικό ποσό στη δήλωση φορολογίας εισοδήματός του. Δεν προβλέπεται ο υπολογισμός της ως αντικειμενικής δαπάνης (τεκμήριο).
Ο δικαιούχος (γονέας που λαμβάνει) αναγράφει το ποσό της διατροφής στους κωδικούς 659-660 της φορολογικής δήλωσης, ποσό το οποίο είναι απαλλασσόμενο από φόρο εισοδήματος.
Επιπλέον, αν και ο γονέας που πληρώνει δεν δικαιούται φορολογικής ελάφρυνσης, η φορολογική διοίκηση έχει εκφράσει άποψη ότι και οι δύο γονείς πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα ως προς μείωση φόρου για εξαρτώμενα τέκνα.
Πρακτικές Ερωτήσεις
- Πότε σταματάει η διατροφή του τέκνου;
Οριστικά με τον θάνατο του δικαιούχου ή του υπόχρεου, ή με δικαστική απόφαση. Τυπικά η υποχρέωση προς καταβολή διατροφής παύει και με την ενηλικίωση του τέκνου (18 ετών), αλλά μπορεί να παραταθεί σε περίπτωση σπουδών και αδυναμίας του τέκνου να διατρέφει τον εαυτό του.
- Πότε συνεχίζεται η διατροφή μετά τα 18;
Σε περίπτωση που το τέκνο σπουδάζει ή δεν μπορεί να αυτοσυντηρηθεί. Όμως, όταν το τέκνο αμελεί συστηματικά τις σπουδές του, η αξίωση διατροφής μπορεί να απορριφθεί δικαστικά, καθώς κρίνεται καταχρηστική.
- Πώς υπολογίζεται η διατροφή για δύο τέκνα;
Κριτήρια για τον προσδιορισμό του ποσού της διατροφής είναι οι πραγματικές ανάγκες των παιδιών και το εισόδημα του υπόχρεου. Η διατροφή προκύπτει είτε από ειδική συμφωνία των γονέων είτε από δικαστική απόφαση.
- Φορολογείται η διατροφή;
- Εάν η διατροφή καταβάλλεται σε ανήλικο τέκνο, δεν φορολογείται καθώς δεν θεωρείται εισόδημα.
- Εάν η διατροφή καταβάλλεται σε ενήλικο τέκνο, το οποίο είναι άνεργο ή φοιτητής, η διατροφή θεωρείται εισόδημα και πρέπει να δηλωθεί στη φορολογική δήλωση. Συνεπώς, σε αυτή την περίπτωση, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν λογιστή για τη σωστή φορολογική διαχείριση.
- Μπορεί η διατροφή να αλλάξει ή να σταματήσει;
Ναι, είτε με δικαστική απόφαση είτε με συμφωνία των μερών. Παράγοντες που δικαιολογούν την αλλαγή ή την διακοπή είναι τυχόν μεταβολές στα εισοδήματα των γονέων, αύξηση των αναγκών του τέκνου, ενηλικίωση του τέκνου κ.ο.κ. .
**********************
Η υποχρέωση παροχής διατροφής τέκνων ρυθμίζεται με σαφές νομικό πλαίσιο:
Διαρκεί έως τα την ενηλικίωση του τέκνου, εισάγοντας εποπτεία στην τήρηση υποχρεώσεων.
Για παραπάνω από δύο τέκνα, απαιτείται δίκαιος υπολογισμός με βάση ανάγκες του καθενός και τις και δυνατότητες του υποχρέου.
Φορολογικά, η κατάσταση διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία του τέκνου.
Διατροφικές υποχρεώσεις απαιτούν σοβαρή νομική και οικονομική υποστήριξη για την ορθή εφαρμογή τους.